Teren zajmowany współcześnie przez Kolumnę wchodził w przeszłości w skład dóbr Wierzchy. Nazwa Kolumna pojawiła się w źródłach pisanych w XVII w. jako nazwa osady młyńskiej z karczmą i całym systemem zaplecza wraz z
Map of South Prussia - 1802-1803 by Gilly

Map of South Prussia – 1802-1803 by Gilly

zalewem i tamą na drodze do Ostrowa w tym czasie był to główny szlak drogowy w kierunku Łasku). W kolejnych latach ze względu na zmiany własności gruntów w skład osady weszła papiernia.
Jeszcze przed 1830 rokiem rozpoczęto, na mocy Ukazu Carskiego, budowę Szlaku Kaliskiego, który całkowicie zmienił układ komunikacyjny okolicy, przebijając się przez nieprawdopodobnie zawikłany i bagienny obszar Grabi w kierunku Łasku niemal w najszerszym miejscu doliny.
Budowę ukończono około 1837r. Cechą szlaku była idealna linia prosta od Pabianic do Łasku. W tych latach notowano, że była tu walcownia miedzi (podejrzewam, że była to stal wytapiana z miejscowej rudy, która dość licznie występuje w dawnym korycie Pałusznicy), choć mogło być i jedno i drugie. Walcownia na starych mapach występuje jeszcze pod koniec XIX wieku. Grunty dóbr ziemskich Łask i okolice przeszły na własność rodziny Szweycerów w 1895r nabywcą był Michał Szweycer, właściciel majątku Rzeczyca.
 
Historia Kolumny, jaką znamy, rozpoczyna się w połowie lat 20 XX wieku, kiedy to wizjoner – Janusz Szweycer zainteresował się możliwością utworzenia miasta ogrodu. Plan zagospodarowania wykonał Antoni Jawornicki, w małym tylko stopniu (wbrew pierwotnemu założeniu) nawiązał do koncepcji miast-ogrodów Ebenezera Howarda. Cechą niespotykaną obecnie były przewidziane miejsca i – przekazane przez pomysłodawcę miasta – tereny, mające pełnić rolę publiczną i komunikacyjną. Plan nakazywał zachowanie leśnego charakteru parceli oraz dopuszczał wycięcie nie więcej niż 1/3 drzewostanu. Nieprawdopodobnie szybko doszło do realizacji planu, który powstał w 1927 roku. Już w tym samym roku nabywców znalazły pierwsze parcele – w tym najważniejszy inwestor: Towarzystwo Akcyjne Pabianickich Zakładów Bawełnianych „Krusche i Endera”, który nabył parcele do dyspozycji Kasy Przezorności Urzędników.dark-trail1 Z kolei sama kasa dokupiła kolejne parcele, po czym łącznie działki zajmowały powierzchnię około 24 ha. Do roku 1929 sprzedano już 480 działek z 485. Nastąpiła imponująca tempem budowa, w której znowu wzorcem były wspomniane zakłady „Krusche i Endera”. Do 1931 roku postawiono już 200 budynków, wybudowano kwietniki, ciągi piesze i trawniki, funkcjonowało kilka sklepów, a Towarzystwo Miłośników Miasta Las Kolumna dbało o porządek i czystość. W miejscu dawnych stawów młyńskich spiętrzono wodę i oraz wykonano plażę (obiekt widoczny jest na mapach wojskowych jeszcze z lat 50 tych XX wieku). Do 1934 było już 6 całorocznych pensjonatów, a na sezon letni jeszcze kilkanaście, wybudowano kolejną plażę nad Pałusznicą (w okolicach drogi na Barycz) – należy dodać, że oba obiekty dysponowały natryskami! Z różnych publikacji wynika, że w Kolumnie czynnych było 7 kortów tenisowych.
Szacunkowe dane wskazują, iż liczba ludności Kolumny w okresie wakacyjnym przekraczała 7 tysięcy osób. Na świecie i w Polsce szalał kryzys, więc rozwój osady został nieco zahamowany. Nie dokończono parcelacji z przyczyn prawnych i czasowych, w tym parcelacji kolejnych działek przeznaczonych na funkcje publiczne, które miały zostać sprzedane Towarzystwu Miłośników Miasta Las Kolumna, co ograniczyło wielkość Kolumny. Nie dokończono też najważniejszych spraw formalnych, co skutkuje do dnia dzisiejszego. Nie utworzono miasta, czyli pierwotny zamiar z powodu wybuchu wojny się nie powiódł.
Bilans na rok 1939 był taki: było 11 dużych pensjonatów całorocznych, 42 stałe sklepy i dwa targowiska. Dla potrzeb gości funkcjonowały 2 restauracje, 4 sale dancingowe, salon gier zręcznościowych i salon fotograficzny. Funkcjonowała czerpalnia wód mineralnych i plac zabaw dla dzieci. Siłą rzeczy w Kolumnie funkcjonowało również całe zaplecze zakładów wspomagających budowę, rozbudowę i inne funkcje miasta, od 1931 roku był przystanek PKP, z którego funkcjonowały specjalne kursy weekendowe na trasie Łódź – Kolumna (jeszcze w latach 60 XX wieku). Od 1936 roku funkcjonowała elektrownia. Nie dokończono rozpoczętej budowy szkoły, a władze okupacyjne budynek rozebrały.
Po wojnie nastąpił smuty okres, przerywany kolejnymi inicjatywami, mającymi na celu określenie statusu Kolumny. Najbliżej tego było w latach 70 XX wieku – podczas reformy administracyjnej, gdy były zasadniczo dwa projekty: jeden to włączenie Kolumny w skład gminy Dobroń, drugi utworzenie samodzielnego miasta (w tym celu działał Bronisław Zając – sprawa została pomyślnie zaopiniowana przez Powiatową Radę Narodową i przekazana do Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi). Kolumna była już pełna radości z powodu sukcesu, gdy okazało się że wielkomocarstwowe marzenia sąsiedniego miasteczka Łasku wzięły górę i PRN w Łasku zmieniło swoją decyzję….
Połączono coś co żadną miarą do siebie nie pasuje i nigdy się nie zintegruje (chociażby z powodu rozdzielenia doliną rzeki Grabi).
…Resztę już znacie…

(opracowanie powstało na podstawie: „Łask. Dzieje miasta” J. Śmiałkowskiego, Wikipedii i rozmów z mieszkańcami.)